ISO 9001 là tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý chất lượng, được xây dựng nhằm hỗ trợ các tổ chức thiết lập, vận hành và cải tiến liên tục các quy trình quản lý, từ đó đảm bảo sản phẩm và dịch vụ luôn đáp ứng yêu cầu của khách hàng cũng như các quy định pháp luật liên quan. Chứng nhận ISO 9001 chỉ có giá trị khi được cấp bởi các tổ chức chứng nhận độc lập và có thẩm quyền, đã được Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) chỉ định và cho phép hoạt động tại Việt Nam ví dụ như Good Việt Nam.
Bài viết này sẽ cung cấp các thông tin về các tổ chức hợp pháp có quyền đánh giá và cấp chứng nhận ISO 9001 cho doanh nghiệp tại Việt Nam, giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng đơn vị chứng nhận, tránh các rủi ro về pháp lý và giá trị sử dụng của chứng chỉ.
Để đảm bảo tính hợp pháp và độ tin cậy của chứng chỉ, các tổ chức chứng nhận ISO 9001 cần đáp ứng đầy đủ những yêu cầu sau:
- Hoạt động độc lập, không đồng thời thực hiện tư vấn xây dựng hệ thống ISO 9001 cho cùng một doanh nghiệp
- Sở hữu đội ngũ chuyên gia đánh giá có năng lực, được đào tạo và giám sát theo các chuẩn mực quốc tế
- Hệ thống quản lý của tổ chức chứng nhận phải phù hợp với ISO/IEC 17021 hoặc ISO/IEC 17065
- Được Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và Bộ KH&CN ban hành quyết định chỉ định chính thức
- Được công nhận BOA, IAF
Doanh nghiệp chỉ được công nhận là đạt chứng nhận ISO 9001 khi chứng chỉ do tổ chức hợp pháp cấp và có mã số chỉ định rõ ràng, có thể tra cứu công khai.
Các tổ chức được cấp phép chứng nhận ISO 9001 tại Việt Nam
Tại Việt Nam, các tổ chức chứng nhận ISO 9001 được Bộ KH&CN chỉ định và có thể phân thành hai nhóm chính như sau:
Nhóm 1: Các tổ chức chứng nhận Nhà nước / trực thuộc Bộ KH&CN
Đây là các đơn vị uy tín, có lịch sử hoạt động lâu năm, trực thuộc cơ quan nhà nước, thực hiện đánh giá theo quy trình nghiêm ngặt, tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật, tiêu biểu như:
- Quacert – trực thuộc Tổng cục TCĐLCL, thực hiện chứng nhận ISO 9001 cho nhiều doanh nghiệp sản xuất, thương mại và dịch vụ trên toàn quốc
- Quatest 1 – 2 – 3 – hệ thống các trung tâm kỹ thuật trải dài Bắc – Trung – Nam, có năng lực kiểm tra, đánh giá và chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001
- Một số đơn vị khác trực thuộc Tổng cục TCĐLCL theo danh sách được Bộ KH&CN công bố
Nhóm tổ chức này phù hợp với các doanh nghiệp yêu cầu độ tin cậy cao, đặc biệt là doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn, doanh nghiệp nhà nước hoặc doanh nghiệp cần chứng chỉ ISO 9001 để phục vụ đấu thầu, kiểm tra của cơ quan quản lý.
Nhóm 2: Tổ chức chứng nhận tư nhân được chỉ định hợp pháp
Nhóm này bao gồm các công ty TNHH hoặc công ty cổ phần đã được Bộ KH&CN thẩm định năng lực và cấp phép hoạt động chứng nhận, ví dụ: Good Việt Nam, ISSQ…
Một số đặc điểm nhận diện quan trọng:
- Có quyết định chỉ định hợp pháp được công khai trên cổng thông tin của Bộ KH&CN
- Công bố rõ mã số chỉ định và phạm vi được phép chứng nhận ISO 9001
- Đội ngũ chuyên gia đánh giá ISO 9001 chuyên nghiệp, linh hoạt theo quy mô, lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp, thời gian triển khai nhanh và chi phí hợp lý.
Ví dụ, đây là quyết định chỉ định của Bộ KH&CN về thẩm quyền của Good Việt Nam trong việc cấp chứng nhận ISO 9001. Khi lựa chọn tổ chức chứng nhận ISO 9001, doanh nghiệp cần kiểm tra đầy đủ hồ sơ pháp lý của đơn vị chứng nhận để tránh trường hợp chứng chỉ không được công nhận.
Lưu ý khi lựa chọn tổ chức chứng nhận ISO 9001
- Không lựa chọn tổ chức chưa được Bộ KH&CN chỉ định hoặc không có mã số chỉ định hợp lệ
- Không sử dụng dịch vụ của tổ chức nước ngoài chưa đăng ký hoạt động hợp pháp tại Việt Nam
- Đảm bảo đơn vị tư vấn và đơn vị chứng nhận tách biệt nhằm duy trì tính khách quan, độc lập
- Nếu doanh nghiệp có nhu cầu chứng chỉ được công nhận quốc tế, nên lựa chọn tổ chức chứng nhận có công nhận IAF. Dưới đây là ví dụ về công nhận IAF đối với chứng nhận ISO 9001:
Quy trình cấp chứng nhận ISO 9001
Quy trình chứng nhận ISO 9001 tại Việt Nam được thực hiện theo yêu cầu quản lý của Bộ KH&CN và phù hợp với thông lệ quốc tế:
Bước 1: Tiếp nhận hồ sơ và ký hợp đồng chứng nhận
Doanh nghiệp nộp hồ sơ hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001, tổ chức chứng nhận xem xét phạm vi, báo giá và xây dựng kế hoạch đánh giá.
Bước 2: Đánh giá tài liệu hệ thống quản lý chất lượng
Chuyên gia đánh giá tập trung vào:
- Cơ cấu tổ chức và bối cảnh doanh nghiệp
- Quy trình quản lý và kiểm soát chất lượng
- Chính sách, mục tiêu chất lượng và kế hoạch thực hiện
- Mức độ tuân thủ các yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 9001
Bước 3: Đánh giá hiện trường tại doanh nghiệp
Đánh giá thực tế việc áp dụng hệ thống, bao gồm:
- Thực hiện các quy trình sản xuất hoặc cung cấp dịch vụ
- Kiểm soát đầu vào, đầu ra và quá trình
- Hoạt động đo lường, phân tích và cải tiến
- Hồ sơ chất lượng và việc tuân thủ quy trình đã ban hành
Nếu phát hiện điểm chưa phù hợp, chuyên gia sẽ lập báo cáo không phù hợp.
Bước 4: Khắc phục điểm không phù hợp
Doanh nghiệp thực hiện hành động khắc phục và gửi bằng chứng chứng minh hiệu lực.
Bước 5: Thẩm xét và ra quyết định chứng nhận
Hồ sơ đánh giá được bộ phận thẩm xét độc lập xem xét trước khi ra quyết định.
Bước 6: Cấp chứng chỉ ISO 9001
Sau khi đáp ứng đầy đủ yêu cầu, doanh nghiệp sẽ được cấp:
- Chứng chỉ ISO 9001
- Mã số chứng nhận
- Phạm vi áp dụng
- Thời hạn hiệu lực 3 năm
Bước 7: Đánh giá giám sát định kỳ
Hàng năm, tổ chức chứng nhận thực hiện đánh giá giám sát để đảm bảo hệ thống tiếp tục được duy trì và cải tiến.
Mẫu chứng chỉ ISO 9001
Một chứng chỉ ISO 9001 hợp lệ thường thể hiện đầy đủ các thông tin sau:
- Tên tổ chức chứng nhận và mã số chỉ định
- Tên doanh nghiệp, địa chỉ được chứng nhận
- Phạm vi chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng
- Tiêu chuẩn áp dụng: ISO 9001
- Số chứng chỉ, ngày cấp và ngày hết hạn
- Chữ ký người phê duyệt, chuyên gia đánh giá
- Logo tổ chức chứng nhận, dấu hoặc chữ ký số, mã QR tra cứu
Bạn đọc tham khảo bài viết sau để nắm rõ hơn thông tin về giấy chứng nhận ISO 9001 hợp pháp
Tổng kết
Chứng chỉ ISO 9001 chỉ có giá trị pháp lý khi được cấp bởi tổ chức chứng nhận độc lập, được Bộ KH&CN chỉ định và công bố hợp pháp. Việc lựa chọn đúng tổ chức chứng nhận giúp doanh nghiệp:
- Nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng sản phẩm, dịch vụ
- Tăng mức độ hài lòng của khách hàng
- Giảm rủi ro sai lỗi, chi phí không chất lượng
- Gia tăng uy tín và năng lực cạnh tranh trên thị trường
Các tổ chức được công nhận IAF, như Good Việt Nam, mang lại thêm lợi thế về công nhận quốc tế, giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong hợp tác, xuất khẩu và mở rộng thị trường.
- Logo ISO 14001 – Quy định sử dụng logo ISO 14001 hợp pháp - 23/12/2025
- Chứng nhận iso 9001 được cấp bởi ai? - 23/12/2025
- Chứng nhận ISO 45001 được cấp bởi ai? - 18/12/2025
