Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định nhiều nhóm doanh nghiệp thực phẩm phải áp dụng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm như ISO 22000, HACCP hoặc GMP trước 31/12/2026. Mặc dù Nghị định 46/2026/NĐ-CP hiện đang được tạm ngưng hiệu lực áp dụng để tháo gỡ một số vướng mắc trong quá trình triển khai, tuy nhiên theo quyết định của Chính phủ, nghị định sẽ tiếp tục được áp dụng trở lại từ ngày 16/04/2026. Vì vậy, các doanh nghiệp trong lĩnh vực thực phẩm cần chủ động theo dõi và chuẩn bị sớm các điều kiện cần thiết để đảm bảo tuân thủ khi nghị định chính thức được thực thi. Bài viết phân tích các ngành chịu tác động mạnh và những việc doanh nghiệp cần chuẩn bị.
Các nhóm doanh nghiệp sản xuất thực phẩm chịu tác động mạnh từ Nghị định 46
Năm 2026 đánh dấu một bước thay đổi lớn trong hệ thống quản lý an toàn thực phẩm tại Việt Nam khi Chính phủ ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP nhằm quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm. Nghị định này đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với doanh nghiệp sản xuất thực phẩm, đặc biệt là việc áp dụng các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế.
Theo Khoản 2 Điều 54 Nghị định 46/2026/NĐ-CP, quy định:
Các cơ sở sản xuất thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung và sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi phải áp dụng Giấy chứng nhận HACCP, ISO 22000, IFS, BRC, FSSC 22000 hoặc chứng nhận tương đương hoặc chứng nhận GMP trong hoạt động sản xuất, kinh doanh kể từ ngày 31/12/2026.
Quy định này cho thấy xu hướng quản lý an toàn thực phẩm tại Việt Nam đang chuyển dần sang quản lý theo hệ thống kiểm soát rủi ro, tương tự nhiều quốc gia phát triển.
Bối cảnh ban hành Nghị định 46
Thị trường thực phẩm tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng với sự tham gia của hàng nghìn doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh thực phẩm. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển đó là những thách thức liên quan đến:
Nguy cơ mất an toàn thực phẩm
Gian lận thương mại
Quảng cáo sai sự thật
Sản phẩm kém chất lượng.
Do đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 46 nhằm:
Tăng cường kiểm soát chất lượng thực phẩm
Nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp
Tiệm cận các tiêu chuẩn quản lý quốc tế.
Tuy nhiên, đối với yêu cầu áp dụng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, nghị định cũng đưa ra mốc chuyển tiếp đến ngày 31/12/2026 để doanh nghiệp có thời gian xây dựng và triển khai hệ thống phù hợp. Nhà nước đưa ra mốc thời gian chuyển tiếp cho thấy cơ quan quản lý nhận thức rõ rằng việc xây dựng các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm không thể thực hiện trong thời gian ngắn.
Mặc dù vậy việc về thực tế, việc áp dụng các tiêu chuẩn như ISO 22000, HACCP hay GMP không đơn thuần là hoàn thiện hồ sơ hay đạt được một chứng nhận. Đây là quá trình thiết lập và vận hành một hệ thống quản lý rủi ro thực phẩm trong toàn bộ hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. Vì vậy doanh nghiệp cần nhanh chóng chủ động xây dựng lộ trình áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về An toàn thực phẩm cho doanh nghiệp sản xuất nằm trong nhóm nguy cơ cao.
Danh sách các nhóm ngành sản xuất thực phẩm cần áp dụng ISO 22000, HACCP, GMP theo nghị định 46
Theo quy định của Nghị định 46, một số nhóm doanh nghiệp sản xuất thực phẩm có mức độ rủi ro cao sẽ chịu tác động trực tiếp và phải chuẩn bị triển khai hệ thống quản lý an toàn thực phẩm theo tiêu chuẩn quốc tế.
Doanh nghiệp sản xuất thực phẩm bổ sung
Thực phẩm bổ sung là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh trong những năm gần đây.
Các sản phẩm phổ biến gồm:
Thực phẩm bổ sung vitamin
Thực phẩm bổ sung khoáng chất
Thực phẩm hỗ trợ sức khỏe.
Việc áp dụng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm giúp doanh nghiệp:
Kiểm soát chất lượng nguyên liệu
Đảm bảo quy trình sản xuất ổn định
Nâng cao uy tín sản phẩm.
Doanh nghiệp sản xuất thực phẩm dinh dưỡng y học
Thực phẩm dinh dưỡng y học là nhóm sản phẩm được sử dụng cho người bệnh hoặc người cần chế độ dinh dưỡng đặc biệt. Nhóm sản phẩm này đòi hỏi quy trình sản xuất phải được kiểm soát nghiêm ngặt vì liên quan trực tiếp đến sức khỏe người sử dụng. Theo Nghị định 46, các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm dinh dưỡng y học phải áp dụng một trong các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm như:
HACCP
ISO 22000
FSSC 22000
BRC
IFS
GMP.
Doanh nghiệp sản xuất thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt
Đây là các sản phẩm dành cho những nhóm người có chế độ dinh dưỡng riêng như:
Người mắc bệnh chuyển hóa
Người cần kiểm soát dinh dưỡng
Người ăn kiêng.
Do yêu cầu cao về an toàn và thành phần dinh dưỡng, các doanh nghiệp trong lĩnh vực này cần xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm để đảm bảo sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng.
Doanh nghiệp sản xuất sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ dưới 36 tháng tuổi
Đây là nhóm sản phẩm có yêu cầu an toàn cao nhất trong ngành thực phẩm. Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ cần được sản xuất trong điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt.
Kiểm soát vi sinh
Kiểm soát nguyên liệu
Kiểm soát điều kiện vệ sinh sản xuất.
Theo quy định của Nghị định 46, các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ dưới 36 tháng tuổi bắt buộc phải áp dụng một hệ thống quản lý an toàn thực phẩm được công nhận quốc tế hoặc GMP để đảm bảo mức độ an toàn cao nhất cho sản phẩm.
Vai trò của các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm
Các hệ thống quản lý như HACCP, ISO 22000 hoặc GMP đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát rủi ro trong ngành thực phẩm.
HACCP
HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points) là phương pháp quản lý an toàn thực phẩm dựa trên việc:
Phân tích mối nguy
Xác định điểm kiểm soát tới hạn
Giám sát quá trình sản xuất.
HACCP được xem là nền tảng của nhiều hệ thống quản lý an toàn thực phẩm hiện đại.
=>GOOD Việt Nam cung cấp dịch vụ chứng nhận tiêu chuẩn HACCP<=
ISO 22000
ISO 22000 là tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, tích hợp nguyên tắc HACCP với các yêu cầu quản lý hệ thống như:
Quản lý tài liệu
Kiểm soát quy trình
Cải tiến liên tục.
ISO 22000 thường được các doanh nghiệp lựa chọn khi muốn xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm toàn diện.
=>GOOD Việt Nam cung cấp dịch vụ chứng nhận tiêu chuẩn ISO 22000<=
GMP
GMP (Good Manufacturing Practice) là bộ nguyên tắc thực hành sản xuất tốt nhằm đảm bảo sản phẩm được sản xuất trong điều kiện vệ sinh và kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt. GMP thường được áp dụng cho các ngành sản xuất thực phẩm, dược phẩm và thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
=>GOOD Việt Nam cung cấp dịch vụ chứng nhận tiêu chuẩn GMP thực phẩm<=
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước mốc 31/12/2026?
Để đáp ứng yêu cầu của Nghị định 46, doanh nghiệp cần chủ động chuẩn bị một số yếu tố quan trọng.
Đánh giá hiện trạng hệ thống sản xuất
Doanh nghiệp cần rà soát:
điều kiện nhà xưởng
quy trình sản xuất
hệ thống kiểm soát chất lượng.
Việc đánh giá hiện trạng giúp doanh nghiệp xác định những khoảng trống cần cải thiện trước khi xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.
Xây dựng hệ thống quản lý phù hợp
Tùy theo quy mô và định hướng thị trường, doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong các hệ thống như:
HACCP
ISO 22000
FSSC 22000
GMP.
Đào tạo nhân sự
Nhân sự đóng vai trò quan trọng trong việc vận hành hệ thống quản lý an toàn thực phẩm. Vì vậy, doanh nghiệp cần đào tạo nhân viên về:
nhận diện mối nguy
kiểm soát quy trình
thực hành sản xuất tốt.
Đánh giá và chứng nhận hệ thống
Sau khi xây dựng hệ thống, doanh nghiệp cần thực hiện đánh giá nội bộ và đăng ký chứng nhận với tổ chức đánh giá độc lập để chứng minh năng lực quản lý an toàn thực phẩm.
Nghị định 46 mở ra xu hướng quản lý thực phẩm mới
Việc ban hành Nghị định 46 cho thấy Việt Nam đang từng bước tiệm cận với các chuẩn quản lý an toàn thực phẩm quốc tế.
Xu hướng này phù hợp với yêu cầu của các thị trường xuất khẩu lớn như:
EU
Mỹ
Nhật Bản.
Đối với doanh nghiệp, việc xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm không chỉ giúp tuân thủ quy định pháp luật mà còn mang lại nhiều lợi ích như:
nâng cao chất lượng sản phẩm
tăng khả năng xuất khẩu
củng cố uy tín thương hiệu
FAQ
Vì sao doanh nghiệp cần áp dụng tiêu chuẩn An toàn thực phẩm sớm trước ngày 31/12/2026
Thông thường, việc triển khai một hệ thống quản lý an toàn thực phẩm hoàn chỉnh có thể kéo dài từ 6 tháng đến hơn 1 năm, tùy theo quy mô doanh nghiệp và mức độ phức tạp của quy trình sản xuất.
Quá trình này bao gồm nhiều bước:
đánh giá hiện trạng nhà máy
chuẩn hóa điều kiện sản xuất theo GMP
xây dựng hệ thống HACCP
thiết lập tài liệu và quy trình vận hành
đào tạo nhân sự
vận hành thử hệ thống
đánh giá nội bộ và đánh giá chứng nhận.
Nếu doanh nghiệp chờ đến gần thời hạn mới triển khai, việc hoàn thành hệ thống trong thời gian ngắn sẽ rất khó khăn.
Nghị định 46 có bắt buộc doanh nghiệp phải có ISO 22000 không?
Không bắt buộc duy nhất ISO 22000. Doanh nghiệp có thể áp dụng một trong các hệ thống như HACCP, ISO 22000, FSSC 22000, BRC, IFS hoặc GMP theo quy định tại Khoản 2 Điều 54 Nghị định 46.
Khi nào doanh nghiệp phải áp dụng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm?
Theo Khoản 2 Điều 54 Nghị định 46/2026/NĐ-CP, các doanh nghiệp thuộc nhóm thực phẩm đặc thù phải áp dụng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm trước 31/12/2026.
Những doanh nghiệp nào chịu tác động lớn từ Nghị định 46?
Các doanh nghiệp sản xuất:
thực phẩm dinh dưỡng y học
thực phẩm cho chế độ ăn đặc biệt
thực phẩm bổ sung
sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ dưới 36 tháng tuổi.
Doanh nghiệp đang quan tâm tới các thông tin về Nghị định 46 hoặc các tiêu chuẩn liên quan tới lĩnh vực thực phẩm vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được hỗ trợ giải đáp kịp thời!.
VĂN PHÒNG CHỨNG NHẬN QUỐC GIA – GOOD VIỆT NAM
Trụ sở: Số 50B Mai Hắc Đế, P. Nguyên Du, Q. Hai Bà Trưng, Hà Nội
Hotline: 0945.001.005 – 024.2231.5555
E-mail: chungnhanquocgia.com@gmail.com – info@chungnhanquocgia.com
Website: www.chungnhanquocgia.com
VĂN PHÒNG HÀ NỘI | VĂN PHÒNG ĐÀ NẴNG | VĂN PHÒNG HỒ CHÍ MINH |
Tầng 7 Tòa nhà HLT, Số 23 ngõ 37/2 Dịch Vọng, Phường Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội, Việt Nam | 73 Lý Thái Tông, Phường Thanh Khê Tây, Quận Thanh Khê, Đà Nẵng | Tầng 4, Tòa nhà PLS, 282 Chu Văn An, Phường Bình Thạnh, TP Hồ Chí Minh |
- Tiêu chuẩn ISO 62443 là gì? Quản lý an ninh mạng cho hệ thống công nghiệp trong kỷ nguyên số - 12/03/2026
- Ecovadis là gì? Hệ thống đánh giá phát triển bền vững doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu - 09/03/2026
- Các nhóm ngành sản xuất thực phẩm nào chịu ảnh hưởng mạnh bởi nghị định 46? - 05/03/2026
